Trudno zapewne o człowieka, który by nie słyszał o Nagrodzie Nobla. Ta prestiżowa, znana na całym świecie nagroda jest wręczana od 1901 roku. Nagroda Nobla jest wspólnym projektem Szwecji i Norwegii: Szwecja wręcza nagrody za osiągnięcia w dziedzinie fizyki, chemii, medycyny, literatury i ekonomii, a Norwegia – nagrodę pokojową.

Jedyna „norweska“ nagroda

Dlaczego nagroda pokojowa jest wręczana w Oslo? Nagrody są wręczane zgodnie z wyrażoną w testamencie wolą Alfreda Nobla. Podano w nim, iż „nagrodę za osiągnięcia w dziedzinach fizyki i chemii przyznaje Królewska Szwedzka Akademia Nauk; nagrodę w dziedzinie medycyny – Instytut Karolinska w Sztokholmie, literacką nagrodę przyznaje Akademia Szwedzka, a nagrodę pokojową – pięcioosobowy komitet, wybierany przez Storting Norwegii“. Storting (norw. Stortinget) to parlament Królestwa Norwegii w Oslo. Nieznane są powody, dla których A. Nobel właśnie tak podzielił przyznawanie nagród, jednak taki jego wybór nie jest kwestionowany.

Rekordowe liczby

Do roku 2016 wręczono 97 nagród pokojowych. 66 z nich otrzymały pojedyncze osoby, 29 przyznano dwóm laureatom. Często trudno jest się doliczyć, ile osób otrzymało nagrodę, gdyż można ją przyznawać również organizacjom. Pokojowa nagroda należy do najczęściej nieprzyznawanych nagród – była nieprzyznana aż 19 razy, z powodów politycznych lub wojen na świecie. Jednak od 1972 roku przyznawanie nagrody ustabilizowało się, i, miejmy nadzieję, jeszcze długo nie zostanie przerwane. Ciekawostką jest, iż amerykanka Jane Addams była nominowana aż 91 raz w ciągu 15 lat, aż w końcu nagroda została jej przyznana. Większość laureatów to osoby starsze, zazwyczaj w wieku 60-65 lat, a średnia ich wieku nadal rośnie. Jednakże w 2014 roku nagroda została przyznana 17-letniej Malale Yousafzai za walkę za prawa dzieci. Najstarszy laureat Pokojowej Nagrody Nobla w dniu odebrania nagrody miał 87 lat.

Pokojowa nagroda dla… Stalina i Hitlera

Są trzy osoby, informacji o których ciągle szuka się na stronie internetowej, poświęconej Nagrodzie Nobla. To Adolf Hitler, Josif Stalin i Mahatma Gandhi. W 1945 i 1948 roku kandydatura Stalina była wysuwana do pokojowej nagrody za wysiłki na rzecz zakończenia II wojny światowej.
Adolf Hitler był nominowany jednokrotnie, w 1939 roku. Dziwne, lecz kandydatura ta została wysunięta przez jednego z członków Szwedzkiego parlamentu, który nie sądził, iż jego propozycja będzie poważnie rozważana, gdyż był to raczej gest polityczny w celu ośmieszenia innych kandydatów.
Mahatma Gandhi był nominowany aż 5 razy. Za ostatnim razem nominację ogłoszono już po jego śmierci. Niestety, regulamin Nagrody Nobla zabrania nagradzania pośmiertnie, dlatego postanowiono w tym roku nikomu nie przyznawać nagrody pokojowej, podając jako uzasadnienie „brak odpowiedniego żyjącego kandydata“.

Każdy, kto przynajmniej raz trzymał w ręku monetę korony norweskiej, zadawał się pewnie pytaniem, dlaczego ma ona dziurę w środku. Odpowiedzieć na to pytanie jednoznacznie jest trudno, a po to, by lepiej zrozumieć możliwe powody powstania monet o takiej formie, warto zapoznać się nieco z historią waluty norweskiej.

Złote monety XIX wieku

Korona norweska jest oficjalną walutą Norwegii. Poprzedniczka teraźniejszej korony została wprowadzona do obiegu w końcu XIX wieku. Zastąpiła ona wcześniejsze monety speciedaler. W tamtych czasach korona oznaczała nie tylko nazwę waluty, ale też standard wagi złota – 2480 koron wynosiło 1 kilogram czystego metalu, dlatego na starych monetach koron można zauważyć liczby, oznaczające, jaką część kilograma złota wykorzystano do produkcji monety. Na początku monety o wartości 10 i 20 koron były pokrywane złotem, a øre o mniejszej wartości – brązem lub srebrem, jednak produkcja tak drogich monet została przerwana około roku 1910. Później metale szlachetne zostały zamienione na tańszą miedź i nikiel, a w okresach wojen światowych z powodu braku metali w obiegu były też banknoty papierowe o małej wartości.

Unia Gospodarcza

Przed początkiem Pierwszej wojny światowej Norwegia, Dania i Szwecja tworzyły wspólną unię gospodarczą. Umowa zobowiązywała kraje do ujednolicenia wartości monet i umożliwienia dokonywania opłat w obrębie unii w monetach innych krajów do niej należących (podobnie jak obecnie można płacić w euro w krajach Unii Europejskiej). Po wojnie unia gospodarcza została rozwiązana, zmieniła się wartość walut, jednak podobny styl produkcji monet został zachowany. Wielu ludzi sądzi, iż dziurawe monety ma wyłącznie Norwegia, ale to nie jest prawdą – takie monety są również, dla przykładu, w Danii.

Zagadka dziurawych monet

Jedno z najbardziej popularnych zdań w temacie „dziurawych monet“ głosi, że w Skandynawii zwykło się nosić monety nawleczone na sznurek z węzłem, dlatego dziura w monecie jest dziś symbolem dawnego sposobu noszenia pieniędzy (oczywiście, jeśli ktoś sobie życzy, w ten sposób monety można nosić i dzisiaj). Jednak skandynawskie monety nie zawsze były dziurawe, dlatego kolejne zdanie na ten temat głosi, iż dziura w monecie pomagała odróżnić, czy moneta jest pokryta metalem szlachetnym, czy, na przykład, wykonana z niklu. To było ważne po wprowadzeniu monet niepokrytych złotem i mogło pomóc w uniknięciu oszustwa. Zdaniem innych, monety takie zrodziły się z potrzeby produkcji bardziej lekkich (a więc również tańszych) monet, czy łatwiejszego ich sortowania w automatach. Jeszcze jedno, bardziej współczesne wytłumaczenie – taka forma monet pozwala osobom niewidomym w odróżnieniu monety 5 koron od monety o wartości 20 koron. Poza tym, dziurawe monety są trudniejsze do podrobienia.

Co ma wspólnego Norwegia i Syria?

Ciekawostką jest też fakt, że norweska moneta o wartości 20 koron jest takiej samej wielkości i podobnej wagi co moneta syryjska o wartości 10 funtów syryjskich. Wydawałoby się, że taki zbieg okoliczności nie powinien nikogo obchodzić (zresztą, monety z wyglądu bardzo się różnią), jednak automaty do gier oraz automaty płatnicze nie mogły ich odróżnić. Poczta Norwegii z powodu nadużyć związanych z funtem syryjskim w 2006 roku na pewien nawet zamknęła automaty przyjmujące gotówkę. Nic w tym dziwnego, wartość tych monet różni się około 50 razy.
Z dziurką czy bez, korona norweska nadal pozostaje nie tylko jedną z 20 najważniejszych walut świata, ale też jest jedną z najłatwiej rozpoznawalnych monet w Europie. Korona stała się uroczym symbolem kraju, czasem nabywanym zamiast upominku.

Trondheim jest trzecim co do wielkości miastem w Norwegii, jak również jednym z najstarszych miast kraju. W 997 roku założone przez wikingów miasto handlowe było stolicą Norwegii do 1217 roku. Trondheim jest z głównych miast powiatowych Sør-Trøndelag w środkowej Norwegii.

 

1. Katedra Nidaros

Zbudowana przez króla Olafa Kyrre (1066-93) nad grobem patrona Norwegii św. Olafa Katedra Nidaros jest powszechnie uważana za najokazalszy kościół w Skandynawii. Tutaj chrzczono oraz grzebano królów, a od 1814 roku w norweskiej konstytucji występuje paragraf głoszący, że monarcha musi być koronowany w katedrze w Trondheim.

Adres: Bispegt 5, Trondheim

---

2. Plac Rynkowy

Plac Rynkowy w Trondheim, położony prawie w centrum miasta, jest doskonałym miejscem do rozpoczęcia zwiedzania miasta. Jedną z wielu atrakcji jest tu wysoka ośmioboczna kolumna znajdująca się w centrum placu. Wzniesiona w 1923 roku, przedstawia ona Olafa Tryggvasona, króla Norwegii, który rządził w latach 995-1000, powszechnie uważanego za założyciela Trondheim.

Adres: Kongensgata, Trondheim

---

3. Munkegata

Munkegata – główna ulica miasta – rozciąga się od katedry w Trondheim do Ravnkloa – przestrzeni publicznej obok portu. Jest to szeroka, otoczona drzewami ulica, idealna na spacery, można tu spędzić czas, oglądając gabloty miejscowych sklepów. Można także zwiedzić szkołę XVIII wieku oraz Muzeum Sztuki Stosowanej Nordfjeld – obejrzeć przykłady współczesnego skandynawskiego designu.

Adres: Munkegata, Trondheim

---

4. Pałac Arcybiskupi i muzeum

Średniowieczny Pałac Arcybiskupi (Erkebispegården) jest nie tylko najstarszą budowlą tego typu w Skandynawii, ale także jednym z najlepiej zachowanych pałaców w Europie. W sięgającej XII w.  zachodniej części pałacu obecnie można zobaczyć wiele historycznych eksponatów, w tym regalia norweskich królów – imponujące kamienie szlachetne w koronie króla Norwegii. Tutaj również znajduje się Muzeum Wojska i Ruchu Oporu, w którym dużą uwagę zwraca się na historię Trondheim, począwszy od czasów wikingów aż do II wojny światowej.

---

5. Muzeum Narodowe Sztuki Dekoracyjnej

W Muzeum Narodowym Sztuki Dekoracyjnej jest wystawiana ogromna kolekcja historycznych oraz współczesnych artefaktów, w tym mebli, srebra, szkła, tekstyliów, wyrobów ceramicznych, sięgających aż XV w. Samo muzeum można uznać za dzieło sztuki, ponieważ jego wnętrza w 1907 roku stworzył słynny belgijski architekt Henry van de Velde.

Adres: Munkegata 5, Trondheim

---

6.  Stiftsgarden

W 1778 r. zbudowany Stiftsgården służy jako rezydencja norweskiej rodziny królewskiej podczas jej pobytu w Trondheim. Ten ogromny dwór, uważany za jeden z największych drewnianych budynków w Europie, należy do rodziny królewskiej od 1800 roku.

Adres: Munkegt 23,7013 Trondheim

---

7.  Muzeum Ringve

W Norweskim Muzeum Narodowym Muzyki i Instrumentów, otwartym w 1952 roku, eksponowane są dwie stałe wystawy: we dworze pałacu wystawiane są odzwierciedlające europejską tradycję instrumenty muzyczne, a w stodole znajdującej się w części muzeum eksponowane są nowoczesne technologie dźwiękowe i świetlne.

---

8. Festiwal św. Olafa

Festiwal św. Olafa w Trondheim – impreza trwająca 10 dni, poświęcona patronowi Norwegii, obejmuje różnorodne rozrywki począwszy od koncertów, wykładów po opery. Główną atrakcją festiwalu jest tradycyjna sztuka Nidaros, składająca się z dziewięciu scen ilustrujących historię ślepego chłopa, który wędrował do świątyni św. Olafa.

Adres: N-7410 Trondheim

---

9. Munholmen

Na fiordzie w Trondheim mieści się wyspa Munkholmen. Zwiedzający mogą obejrzeć dobrze zachowaną okrągłą wieżę, należącą do benedyktyńskiego klasztoru Nidarholm (założonego w XII wieku). Tutaj można zobaczyć fort Gammel Festning, zbudowany w 1658 roku oraz umocnienie, pozostawione przez Niemców w czasie II wojny światowej.

---

10. Fjellseter Gråkallen

Odległość od Trondheim do Fjellseter, popularniejszego szlaku narciarskiego, gdzie można wykonywać skoki narciarskie, wynosi tylko 3,67 km. Ze szczytu Gråkallen otwiera się wspaniały widok na fiord Trondheim oraz góry wzdłuż granicy ze Szwecją.

 

Szkoła wikińska w Norwegii

W Norwegii zaczęto stworzono program studiów dla tych, którzy chcą zostać wikingami. Osoby, zamierzające podjąć takie studia, nauczą się podstawowych rzemiosł wikińskich, na przykład kuć miecze, produkować biżuterię oraz kryć słomą dachy. Studiujący na tej uczelni również będą mieli możliwość nauki wiosłowania statków wikińskich, nauczą się tworzyć wyroby z drewna i ceramiki. Szkoła wikińska Seljord Folkehøgskule znajduje się 150 km na zachód od Oslo. Studia te najczęściej wybierają osoby, natchnione takimi serialami telewizyjnymi jak „Gra o tron” oraz „Wikingi”. Głównym nauczycielem współczesnych wikingów jest Jeppe Nordmann Garly, nazywający siebie „wikingiem wolnego czasu”, ponieważ większą część swego życia spędził, starając się lepiej zrozumieć tryb życia wikingów. Trwające przez rok studia wikińskie są pierwszymi tego typu studiami, a pomysłodawca tego kursu nauczyciel Arve Husby mówił: „Nasza szkoła słynęła z rzemiosł, lecz zaczęła tracić na popularności, dlatego postanowiliśmy zaoferować naukę umiejętności charakterystycznych dla wikingów”.

Kształcenie samodzielności

Większość Skandynawów, przed wstąpieniem na uniwersytet, przez rok uczy się w tzw. szkołach „folkehøgskule“, gdzie nacisk się kładzie nie na osiągnięcia akademickie lub egzaminy, ale na kształtowanie umiejętności potrzebnych w życiu. Te szkoły są prywatne, lecz wspiera je także państwo, dlatego studenci muszą zapłacić jedynie za pokój, jedzenie, podróż oraz materiały dydaktyczne. Co ciekawe, równość płciowa jest tu bardziej rozpowszechniona niż wśród prawdziwych wikingów. Przedstawiciele obu płci uczą się strugać z drewna, kuć metal, piec chleb, strzelać z łuku, budować statki oraz prząść. Pomysłodawca tego programu Arve Husby przyznał, że nie wie, jak bardzo nabyte w szkole wikińskiej umiejętności będą przydatne na rynku pracy. W tej szkole także są prowadzone kursy paralotniarskie oraz kursy rozbijania namiotów na Evereście.

Szlaki wikińskie

Pomysłodawca kierunku nauczyciel Arve Husby zapewnia, że w szkole wikingów nie jest praktykowane polowanie wikińskie oraz składanie ofiar ze zwierząt. Współcześni wikingowie jednak nie zapominają o walkach swoich przodków. Chociaż prawdziwych walk oni nie toczą, to pokojowo wędrują szlakami swoich przodków do Yorku, Anglii, które zostały podbite przez wikingów w IX-X wieku. W planie zajęć współczesnych wikingów również znajduje się kilka rozrywek: obchodzą oni przesilenie, równonoc wiosenna oraz jesienną.

 

Boże Narodzenie w Norwegii to jedne z najbardziej oczekiwanych świąt. Przygotowania do nich rozpoczynają się już w listopadzie. Miasta są ozdabiane girlandami, światełkami, wszędzie dźwięczą kolędy i wydaje się, że nawet powietrze pachnie świętami. Świąteczna atmosfera rozgrzewa lepiej niż ciepły sweter. Zaparz herbatę i zapoznaj się z norweskimi tradycjami bożenarodzeniowymi: proroczymi przysmakami świątecznymi, elfami i innymi ciekawostkami:

Koszyki na choince

Norwegowie jak i my, Polacy, uwielbiają ubierać choinkę. Podstawową dekoracją choinkową są kolorowe, błyszczące koszyki robione przez dzieci. Do dorosłych należy wypełnienie koszyków smakołykami. Choinkę często ozdabia się też chorągiewkami z flagą Norwegii, serduszkami oraz innymi dekoracjami choinkowymi.

Wigilia dla pracowników

W Norwegii bardzo popularny jest tak zwany Julebord, czyli świąteczny stół. Prawie każdy pracodawca organizuje przyjęcie dla swoich pracowników. Julebord to wspaniała okazja, aby miło spędzić czas ze swoimi znajomymi z pracy. Podczas Julebord można posmakować tradycyjnych norweskich potraw, takich jak:

• Pinnekjott – żeberka (najczęściej jagnięce) moczone w solance, a następnie wędzone;
• Ribbe – żeberka;
• Lutefisk – dorsz moczony przez wiele dni w ługu.
• Aquavit/okowita – tradycyjny wysokoprocentowy napój alkoholowy (40%), produkowany ze zbóż i ziemniaków.

Proroczy budyń

W Norwegii (jak i Danii oraz Szwecji) bardzo ważnym daniem jest Julgrot. To smaczna ryżowa kaszka, podawana z migdałami. W Norwegii wierzy się, że ten, kto znajdzie na swoim talerzu ten orzech, będzie szczęśliwy przez cały następny rok. To motywuje, aby zjeść dużo kaszy, prawda?

Kolacja wigilijna

W Wigilię Bożego Narodzenia o godzinie 17 w całej Norwegii zaczynają bić dzwony – to jest jedna z najpiękniejszych norweskich tradycji wigilijnych. Bicie dzwonów zaprasza wszystkich do rodzinnego stołu. Ta harmonijna melodia jest znakiem do rozpoczęcia kolacji wigilijnej. Prawdą jest, że w Norwegii w wigilię Bożego Narodzenia je się mięso. Dla nas jest to dziwne, a w Norwegii tę tradycję przekazuje się z pokolenia na pokolenie.

Bożenarodzeniowy krasnoludek

Mali Norwegowie wierzą, że prezenty przynosi im pomocnik Św. Mikołaja – Julenissen. To wesoły krasnoludek, który potajemnie zostawia podarunki pod choinką.

Fajne dziwactwa

Norweska legenda głosi, że w okresie świąt trzeba czujnie chronić miotły, gdyż właśnie wtedy czarownice próbują je ukraść. Niektórzy mężczyźni podczas świąt wychodzą na zewnątrz i oddają w powietrze kilka strzałów z broni palnej. Wierzy się, że ma to odstraszyć czarownice i złe duchy.

Cóż, Boże Narodzenie w Norwegii ma zabawne tradycje i zwyczaje. Które z nich najbardziej ci się spodobały?

 

Do najczęściej zwiedzanych w Oslo obiektów  przede wszystkim są zaliczane Park Vigelanda, Teatr Opery i Baletu, stoki narciarskie, Muzeum Statków Wikińskich i inne warte uwagi miejsca.

1.Park Vigelanda

W tym parku, rozpościerającym się w odległości 50 akrów w zachodniej części Oslo, znajduje się 212 rzeźb, których twórcą jest Gustav Vigeland. Co roku ponad milion miejscowych Norwegów oraz turystów zwiedza park, otwarty 24 godziny na dobę. Miano jednej z najsłynniejszych eksponowanych tu rzeźb nosi rzeźba „Monolit“. Jej długość wynosi 14 metrów, a składa się ona z 121 ludzkich figur.

2. Teatr Opery i Baletu

Gmach Teatru Opery i Baletu, zbudowany z marmuru i szkła, charakteryzuje się nowatorską architekturą. Ponadto, wystawiane tu przedstawienia są słynne na całym świecie. Budowa tego obiektu trwała aż pięć lat. To największy budynek w Norwegii od czasów wzniesionej w czternastym wieku Katedry Nidaros. Na jego dachu zamontowano więcej niż gdzie indziej baterii słonecznych. W budynku mieszczą się trzy sceny i 1100 gabinetów. Główna sala jest najbardziej zaawansowana technologicznie na całym świecie, są tu idealne warunki scenograficzne i fantastyczna akustyka.

3. Stok narciarski Holmenkollen

Słynny stok narciarski Holmenkollen był niedawno odbudowany. Tu założono najstarsze na świecie Muzeum Narciarskie oraz  punkt widokowy. Jest to najnowocześniejszy stok narciarki na całym świecie oraz pierwszy stworzony przez designera. W nocy jest oświetlany i z daleka łatwo zauważalny. Wysokość stoku wynosi 60 metrów, między innymi, do jego budowy zużyto 100 ton stali – jest to jedyny stok ze stali na całym świecie. Został specjalnie dostosowany do potrzeb sportowców. Wyposażony jest w ochronę przed wiatrem, ulepszony sprzęt pielgnacji śniegu, zamontowany system oświetlania i dźwięku.  W Muzeum Narciarskim przedstawiona jest historia narciarstwa, omawiająca okres historyczny 4 000 lat oraz ekspedycje badaczy bieguna północnego Fridtjofa Nansena oraz Roalda Amundsena. Stok narciarski Holmenkollen otwarty jest przez cały rok.

4. Twierdza Akershus

Ta zbudowana w trzynastym wieku twierdza jest jednym z najstarszych obiektów norweskiego dziedzictwa kulturowego znajdujących się w centrum miasta. Uważana za norweski symbol narodowy, ponieważ właśnie tu królowie podejmowali ważne decyzje.

5. Muzeum Statków Wikińskich

Najlepiej na świecie są zachowane statki wikińskie, zbudowane w dziewiątym wieku. Są eksponowane w Muzeum Statków Wikińskich na półwyspie Bygdøy.  W tym muzeum również można obejrzeć wykorzystywane przez wikingów narzędzia, sanie wozy oraz drzeworyty.

6. Galeria Narodowa

W Galerii Narodowej eksponowana jest największa w kraju kolekcja obrazów i rzeźb. Większość z nich stworzono przed 1950 r. Największe zainteresowanie zaś wzbudzają obrazy Edvarda Muncha „Krzyk“ (angl. „The Scream“) oraz „Madonna“, a także sztuki malarskie Cézanne i Maneta.

7. Narodowe Muzeum Historyczne

W znajdującym się we wschodniej części Oslo muzeum historycznym również mieści się zoo, muzeum geologii oraz botaniki. W ogrodzie botanicznym rośnie 7 500 gatunków roślin z całego świata.

8. Park rozrywki TusenFryd

Park rozrywki TusenFryd jest największym na obszarze Norwegii. Tu znajduje się ponad 30 karuzeli, w tym diabelski młyn, którego prędkość wynosi 100 km na godzinę. Zaliczany jest do piątki najlepszych w Europie diabelskich młynów.

9. Muzeum Fram

Tu jest eksponowany najsłynniejszy na świecie statek polarny Fram. Zwiedzający mogą wejść do środka statku i go obejrzeć, wyobrazić sobie, jak 100 lat temu norweska ekspedycja, badająca biegun północny, mieszkała w najzimniejszym miejscu na Ziemi.

10. Norweskie Muzeum Etnologiczne

Jest to jeden z najstarszych i największych muzeów znajdujących się pod otwartym niebem. Muzeum otwarte przez cały rok, w nim eksponuje się 155 budynków historycznych z całej Norwegii, które sięgają nawet 1250 roku przed narodzeniem Chrystusa.

Mamy nadzieję, że wybieracie się do Norwegii i dokładnie wiecie, co chcielibyście zwiedzić w Oslo.

---

Det norske alfabetet – interaktywny norweski alfabet

Usłysz wymowę samogłosek i spółgłosek

Thor Heyerdahl to współczesny norweski Odyseusz i legendarny bohater. Chociaż ten podróżnik, poszukiwacz przygód, etnograf i archeolog odszedł już ponad trzynaście lat temu, jego historia nie gaśnie.

Heyerdahlowi sławę przyniosła zorganizowana przez niego w 1947 roku ekspedycja o tajemniczej nazwie Kon-Tiki.

Podczas tej wyprawy przepłynął on 8 tys. km przez Ocean Spokojny z Ameryki Południowej do archipelagu Tuamotu w Polinezji Francuskiej na własnoręcznie zbudowanej tratwie.

Inspiracją do podróży Heyerdahla była legenda opowiedziana mu przez jednego z tubylców na wyspie Fatu Hiva. Mówiła ona, że ludność Polinezjimieszkała kiedyś daleko za oceanem. Przywódcą mającym przeprowadzić lud przez wielką wodę był Kon-Tiki lub Illa-Tiki, co oznaczało w wolnym tłumaczeniu Słońce-Tiki lub Ogień-Tiki. Był on przywódcą Inków zasiedlających brzegi jeziora Titicaca i utożsamiany z bogiem słońca Wirakocza. Według legendy miało dojść do walki pomiędzy Kon-Tiki a wodzem Cari, w wyniku czego lud Kon-Tiki zmuszony był do ucieczki aż na wybrzeża oceanu, skąd udał się na zachód w drewnianych łodziach.

Wyprawa ta miała udowodnić, że pierwotni ludzie mogli pokonać duże odległości oraz poznawać różne kultury. Podróżnik nie ograniczył się do Kon-Tiki. Heyerdahl odbył wiele podróży, którymi chciał udowodnić, że kontakt pomiędzy stosunkowo od siebie odizolowanymi starożytnymi kulturami był możliwy.

W 2011 roku, już po śmierci legendarnego Heyerdahla, UNESCO wniosło jego archiwa do rejestru „Pamięci Świata”.

Archiwum obejmuje okres od 1937 do 2002 roku. W dokumentach można znaleźć zdjęcia, pamiętniki, listy osobiste, plany wyprawy, artykuły i wycinki z gazet, oryginał książki oraz rękopisy. Wbrew wszelkim jego osiągnięciomakademickie środowisko naukowe bardzo krytykowało Heyerdahla. I nietrudno ich zrozumieć. Heyerdahl wraz z kolegami byli pod wrażeniem szkiców tratw Inków zostawionych przez hiszpańskich konkwistadorów. Zauroczyły ich też miejscowe legendy i dowody archeologiczne, które rzekomo świadczyły o kontakcie Ameryki Południowej i Polinezji. Jak każdy z nas wie, nauka nie „przyjaźni” się z legendami, dlatego nikt z naukowców nie traktował Heyerdahla poważnie.

Jednak, mimo lawiny sceptycyzmu, po wyprawie Kon-Tiki Heyerdahl zdobył światową sławę, która nie opuściłago aż do ostatniego oddechu.

Książka Heyerdahla Wyprawa Kon-Tiki została przetłumaczona na prawie 70 języków.

Film dokumentalny zatytułowany Kon-Tiki jeszcze w 1951 roku zdobył Oscara. Jest to jedyny norweski film uhonorowany tą nagrodą. W 2012 r. świat zobaczył nowoczesną ekranizację opowieści o tej wyprawie.

Podobno Heyerdahl jest bohaterem narodowym Norwegii, będąc częścią historii kraju. Nam pozostają jego wspaniałe książki, filmy oraz niesamowite zdjęcia z jego wypraw.

 

 

Według staroskandynawskich sag Oslo zostało założone przez króla Norwegii Harolda III w 1048 roku. Oslo obchodziło jednak swoje tysiąclecie w roku 2000. Pochodzenie nazwy tego miasta nie jest znane. Choć wiemy, że „-lo” bezspornie oznacza „port”, „os” posiada kilka znaczeń powiązanych z panteonem starożytnych Norwegów, ujściem rzeki lub podnóżem gór, więc ostatecznie znaczenie nazwy miasta nie zostało na razie wyjaśnione.

Oslo stało się stolicą za panowania króla Hakona V (1299-1319). Był on pierwszym królem, który stale rezydował w tym mieście. On także wybudował twierdzę Akershus. Sto lat później Norwegia stała się słabszą częścią unii duńsko-norweskiej i wartość Oslo spadła do prowincjonalnego ośrodka administracyjnego, a królowie rezydowali w Kopenhadze. To, że uniwersytet w Oslo został założony dopiero w 1811 roku, miało negatywne skutki dla rozwoju norweskiego narodu.

W 1624 roku miasto zniszczył pożar. Odbudował je wraz z fortem Akershus król Krystian IV, który nadał miastu nową nazwę – Krystiania. Poprzednia nazwa – Oslo – została przywrócona dopiero w 1924. W międzyczasie miasto odzyskało status handlowego i kulturowego centrum Norwegii. W roku 1814, po rozpadzie unii z Danią, Krystiania znowu stała się faktyczną stolicą państwa. W XIX wieku wybudowano tu wiele budynków, które dziś są masowo zwiedzane przez turystów, w tym m.in. Pałac Królewski (1825–1848), Storting (budynek Parlamentu, 1861–1866), Uniwersytet Oslo, Teatr Narodowy i Giełda Papierów Wartościowych w Oslo. Wśród słynnych artystów, którzy mieszkali tu w tym okresie są Henryk Ibsen, Edward Munch, Knut Hamsun i Sigrid Undset (dwaj ostatni są laureatami Nagrody Nobla). W 1850 roku Oslo wyprzedziło Bergen i zostało największym miastem pod względem ilości mieszkańców. W 1924 miasto wróciło do swojej pierwotnej nazwy.

Oslo zajmuje obszar w kształcie łuku wzdłuż północnej części fiordu Oslo. Fiord, który niemal przecina półwysep Nesodden, znajduje się na południu miasta. Z innych stron Oslo otoczone jest większymi i mniejszymi pagórkami i górami.

Do miasta należy 40 wysp (największa to Malmøya). W jego granicach znajdują się też 343 jeziora. Największe z nich to Maridalsvannet (3,91 km²), które jest podstawowym źródłem wody pitnej dla zachodniej części Oslo, szczególnie dla Vestre (Zachodni) Aker i Nordre (Północny) Aker. Najwyższy punkt nad poziomem morza znajduje się na Kirkeberget (629 m). Chociaż liczba mieszkańców miasta w porównaniu z innymi stolicami Europy jest nieduża, Oslo obejmuje nadzwyczaj duży teren. Znajduje się tu jest wiele parków i niezabudowanych terenów, dlatego miasto to jest bardzo przestronne i zielone.

Stolica Norwegii to najbardziej atrakcyjne miasto dla imigrantów szukających swojego miejsca na ziemi. W 2010 roku Oslo zostało nazwane najdroższym miastem na świecie. Jednak, jak wynika z badań, także płace w Oslo należą do najwyższych.

---

Jak napisać dobre CV? Lekcja 31-a

W przepięknej miejscowości położonej niedaleko od granicy ze Szwecją, na brzegu najdłuższej rzeki w Norwegii – Glomma, odnajdziemy historyczne miasteczko górników: Røros.

Røros to dobrze zachowane starodawne górnicze miasto w południowo-wschodniej części dzielnicy Trøndelag. Jest to miasto zabytkowe, które w latach 1644–1972  było centrum wydobywania miedzi, a w 1980 r. zostało nawet wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Dawniej dzięki bogatym złożom miedzi miasteczko ciągle przyciągało uwagę nienasyconych sąsiednich państw.

W latach 1678 i 1679 podczas walk pomiędzy Danią i Szwecją armia szwedzka zostawiła w miejscu miasta grudę popiołu. Następny najazd odbył się podczas Wojny Północnej w roku 1718, jednak i tym razem Szwedom nie udało się utrzymać się na tym terytorium.

Teraz tutejszą architekturę śmiało można nazwać muzeum pod otwartym niebem. Miasto jest jednym z najstarszych w Europie, jeżeli chodzi o drewnianą architekturę. Od czasów wydobycia miedzi stoi tutaj ponad 80 oryginalnych drewnianych domów wybudowanych jeszcze w XVII-XVIII w., a także stary kościół, kaplica i kopalnia.

W tych starych, dzisiaj już odrestaurowanych, drewnianych domach czynne są warsztaty rzemiosła, galerie, restauracje, kawiarenki, domy dla gości i inne instytucje. Ekspozycje zapoznają gości z metodami wydobycia rudy. Można też zobaczyć tu ubrania czy narzędzia pracy górników itp. Atmosfera miasteczka jest autentyczna i wypełniona duchem dawnej epoki. 13 km od miasteczka znajduje się czynna kopalnia miedzi – Olavsgruva. Naprawdę warto zwiedzić

Interesujące jest to, że Røros najlepiej jest odwiedzać zimą. Każdego roku w przedostatni wtorek lutego w mieście odbywa się tradycyjne „Rørosmartnan”, czyli uroczystość organizowana w celu upamiętnienia odejścia Szwedów w 1718 roku. Zazwyczaj święto trwa pięć dni i przyciąga nawet około  60-70 000 turystów. To naprawdę masowe obchody! Podczas tych dni wszyscy weselą się, a na ulicach przedstawiane są rzemiosła, odbywają się aukcje, turystom proponuje się upominki, na scenach ciągle odbywają się występy i grają muzykanci.

Najważniejszym akcentem święta jest przybycie i uroczyste spotkanie szeregu zaprzężonych sań ze strony Szwecji. Często szereg taki składa się z ponad 80 ekip, które w ciągu 14 dni pokonują ponad 360 km drogami leśnymi. Do tego pochodu ekipa szykuje się odpowiedzialnie prawie cały rok. Rørosmartnan to jedno z najważniejszych wydarzeń i dla Szwedów i dla Norwegów. Dla turystów zaś to święto jest najciekawszym i najlepszym sposobem zapoznania się z miastem.

Røros słynie swoimi tradycyjnymi potrawami. Jest  tu ponad 30 sklepików, w których turyści i miejscowa ludność mogą znaleźć wyroby charakterystyczne tylko dla tego regionu. Dlatego, nie zważając na norweskie ceny, obowiązkowo musicie skosztować autentycznych norweskich potraw.

---

 

 Ponad 600 interaktywnych ćwiczeń i zadań

 Wypróbuj za darmo!

Darmowe lekcje języka norweskiego są tworzone na podstawie unikalnej metodologii NorweskiABC.pl

Kiedy powietrze staje się coraz cieplejsze, zaczynamy myśleć też o organizowaniu nie mniej znaczącej i ważnej uroczystości w naszym życiu, czyli o ślubie. Każda panna młoda marzy o śnieżnobiałej sukni i pięknej uroczystości.

Tradycje weselne

Tradycyjne wesele Saami to wielkie kolorowe wydarzenie w małej społeczności. Wesele w kulturze Saami, jak i większości innych kultur, ma bardzo duże znaczenie. W przeciwieństwie do dzisiejszych zwyczajów weselnych na Zachodzie, w kulturze Saamów na weselu bawi 600-700 gości, a świętuje się przez trzy dni! Największe zarejestrowane wesele obyło się w Kautokeino. Podczas weseliska naliczono około 2000 gości.

Zgodnie z tradycją Saamów młodzieniec musi przestrzegać pewnych zasad, aby móc prosić o rękę dziewczyny. Przede wszystkim do domu swojej wybranki musi przybyć z kimś, kto wstawi się za nim. Kierując się tradycją, młody mężczyzna musi zaproponować i zrobić kawę rodzinie dziewczyny, a jeżeli rodzice przyjmują propozycję zakochanego, a następnie piją kawę, oznacza to, że gość się im spodobał.

Starą tradycją ślubną (zwłaszcza w Karasjoke oraz Laponii) jest procesja ślubna. W ceremonii tej uczestniczą niezamężni młodzi mężczyźni i kobiety oraz, oczywiście, nowożeńcy. Ważną cechą pochodu jest to, że para młoda jest czwartą parą w pochodzie, a wszystkie pary idą trzymając się za ręce. Pierwsze trzy pary wybierane są przez nowożeńców, a druhny i drużbowie kroczą za parą młodą. Oczywiście w procesji biorą udział i inne zaproszone pary.

Procesja rusza z domu pana młodego albo panny młodej i prowadzi do kościoła, a po ceremonii pochód idzie z kościoła na miejsce weseliska.

Risku albo solju to tradycyjna ozdoba weselna, symbol słońca. Mówiąc o tradycyjnym ubraniu ślubnym Saami warto zaznaczyć, że śluby Saami to jedne z najbardziej kolorowych ceremonii tego typu na świecie. Panna młoda ma na sobie kilka warstw chust, a jej dekolt zdobią drogocenne srebrne broszki. Istotnym elementem jest korona panny młodej, która jest ozdobiona długimi kolorowymi taśmami z jedwabiu. Pan młody ma na sobie biały szalik skrzyżowany na klatce piersiowej.

Kultura Saami jest naprawdę imponująca. Aby lepiej ją poznać, trzeba wziąć udział w co najmniej jednej z tradycyjnych imprez Saamów. Jeżeli zatem będziesz kiedyś mieć możliwość wziąć udział w świętach Saami, nie przegap takiej okazji! Niezapomniane emocje i dobra zabawa są gwarantowane!

* Saamowie (Lapończycy, Łoparowie, Loparowie) – lud zamieszkujący głównie Laponię, krainę historyczno-geograficzną w Europie Północnej obejmującą północne krańce Norwegii, Finlandii, Rosji (Płw. Kolski) oraz Szwecji. Lapończycy są potomkami pierwotnych mieszkańców Skandynawii.

Wielkanocne i ślubne tradycje Saamów – imponujące ceremonie (1 część)