Trudno zapewne o człowieka, który by nie słyszał o Nagrodzie Nobla. Ta prestiżowa, znana na całym świecie nagroda jest wręczana od 1901 roku. Nagroda Nobla jest wspólnym projektem Szwecji i Norwegii: Szwecja wręcza nagrody za osiągnięcia w dziedzinie fizyki, chemii, medycyny, literatury i ekonomii, a Norwegia – nagrodę pokojową.

Jedyna „norweska“ nagroda

Dlaczego nagroda pokojowa jest wręczana w Oslo? Nagrody są wręczane zgodnie z wyrażoną w testamencie wolą Alfreda Nobla. Podano w nim, iż „nagrodę za osiągnięcia w dziedzinach fizyki i chemii przyznaje Królewska Szwedzka Akademia Nauk; nagrodę w dziedzinie medycyny – Instytut Karolinska w Sztokholmie, literacką nagrodę przyznaje Akademia Szwedzka, a nagrodę pokojową – pięcioosobowy komitet, wybierany przez Storting Norwegii“. Storting (norw. Stortinget) to parlament Królestwa Norwegii w Oslo. Nieznane są powody, dla których A. Nobel właśnie tak podzielił przyznawanie nagród, jednak taki jego wybór nie jest kwestionowany.

Rekordowe liczby

Do roku 2016 wręczono 97 nagród pokojowych. 66 z nich otrzymały pojedyncze osoby, 29 przyznano dwóm laureatom. Często trudno jest się doliczyć, ile osób otrzymało nagrodę, gdyż można ją przyznawać również organizacjom. Pokojowa nagroda należy do najczęściej nieprzyznawanych nagród – była nieprzyznana aż 19 razy, z powodów politycznych lub wojen na świecie. Jednak od 1972 roku przyznawanie nagrody ustabilizowało się, i, miejmy nadzieję, jeszcze długo nie zostanie przerwane. Ciekawostką jest, iż amerykanka Jane Addams była nominowana aż 91 raz w ciągu 15 lat, aż w końcu nagroda została jej przyznana. Większość laureatów to osoby starsze, zazwyczaj w wieku 60-65 lat, a średnia ich wieku nadal rośnie. Jednakże w 2014 roku nagroda została przyznana 17-letniej Malale Yousafzai za walkę za prawa dzieci. Najstarszy laureat Pokojowej Nagrody Nobla w dniu odebrania nagrody miał 87 lat.

Pokojowa nagroda dla… Stalina i Hitlera

Są trzy osoby, informacji o których ciągle szuka się na stronie internetowej, poświęconej Nagrodzie Nobla. To Adolf Hitler, Josif Stalin i Mahatma Gandhi. W 1945 i 1948 roku kandydatura Stalina była wysuwana do pokojowej nagrody za wysiłki na rzecz zakończenia II wojny światowej.
Adolf Hitler był nominowany jednokrotnie, w 1939 roku. Dziwne, lecz kandydatura ta została wysunięta przez jednego z członków Szwedzkiego parlamentu, który nie sądził, iż jego propozycja będzie poważnie rozważana, gdyż był to raczej gest polityczny w celu ośmieszenia innych kandydatów.
Mahatma Gandhi był nominowany aż 5 razy. Za ostatnim razem nominację ogłoszono już po jego śmierci. Niestety, regulamin Nagrody Nobla zabrania nagradzania pośmiertnie, dlatego postanowiono w tym roku nikomu nie przyznawać nagrody pokojowej, podając jako uzasadnienie „brak odpowiedniego żyjącego kandydata“.

Norwegia słynie nie tylko z przepięknej przyrody, ale też z równie imponujących wyników sportowców, których występy za każdym razem zapierają dech w piersiach. Przedstawiamy kilka najbardziej znanych gwiazd norweskiego sportu:

Petter Northug (ur. 6 stycznia 1986 r w Mosvik, Norwegia) to norweski biegacz narciarski, dwukrotny zwycięzca igrzysk olimpijskich. Na swoim koncie ma 13 złotych medali Mistrzostw świata i 2 złote medale z zimowych igrzysk olimpijskich, łącznie – 20 medali (2 złote, 1 srebrny i 1 brązowy, przywieziony z igrzysk olimpijskich oraz 13 złotych i 3 srebrne medale, zdobyte na Mistrzostwach świata). Petter Northug jest też rekordzistą, jeśli chodzi o ilość wygranych na „Tour de Ski“ – zdobył tam aż 13 medali. Poza tym, P. Northug zdobył dziewiąty złoty medal w sztafecie 4 x 10 km na mistrzostwach w Val di Fiemme, dzięki czemu zasłużył na tytuł najlepszego narciarza świata. W 2015 roku w mistrzostwach świata w narciarstwie zdobył 4 złote medale.

Ole Einar Bjørndalen (ur. 27 stycznia 1974 r. w Drammen, Norwegia) – norweski biathlonista, ośmiokrotny medalista olimpijski i wielokrotny zwycięzca mistrzostw świata. Bjørndalen jest też sportowcem, który zdobył najwięcej medali podczas zimowych igrzysk świata – aż 13. Sportowiec ma też na swoim koncie wygrane w 95 etapach Pucharu świata (94 w biathlonie i 1 w narciarstwie). Zajmuje on pierwsze miejsce w klasyfikacji wszech czasów dyscyplin narciarskich, z największą liczbą wygranych w etapach Pucharu Świata. Szwedzki narciarz alpejski Ingemar Stenmark uplasował się na drugim miejscu, z 86 wygranymi etapami.

Magnus Øen Carlsen (ur. 30 listopada 1990 r. w Tønsbergu, na południu Norwegii) –norweski szachista. Mistrzem świata został 22 listopada 2013 roku, na mistrzostwach świata w Ćennaj pokonując Viswanathana Ananda. Uwagę na M. Carlsena zwrócono jeszcze w roku 2004, po jego zwycięstwie w turnieju Corus C. Po tej wygranej otrzymał on tytuł arcymistrza. Warte uwagi było jego zwycięstwo w ostatniej rundzie, zdobyte w grze przeciwko Ernstowi Sipke, pomimo poświęcenia kilku figur. To zwycięstwo skłoniło Lubomira Kavalka do opublikowania w „Washington Post“ artykułu o tytule „Szachowy Mozart“. Następny punkt norm arcymistrzowskich wypełnił w 2004 roku podczas otwartego turnieju Aeroflot w Moskwie. W marcu 2004 roku podczas turnieju szachów szybkich w Reykjavíku pokonał byłego mistrza świata, A. Karpova. Turniej ten odbywał się w przeddzień turnieju play-off szachów szybkich, gdzie już podczas pierwszej rundy M. Carlsen spotkał się z wówczas pierwszym w rankingu Gary Kasparowem. Pierwsza partia zakończyła się remisem, w drugiej, po 32 posunięciach, M. Carlsen został pobity i wypadł z dalszej gry.

Na początku nauki języka norweskiego nie możemy się oprzeć pragnieniu tłumaczenia każdego wyrazu oddzielnie po to, by lepiej zrozumieć sens zdania. W większości przypadków ta taktyka się sprawdza. Niestety, nie zawsze. Poniżej podajemy kilka norweskich zwrotów, których dosłowne tłumaczenia brzmią śmiesznie, nawet komicznie, a ich prawdziwe znaczenie jest dalekie od dosłownego tłumaczenia.

Håper at det smaker – dosłownie ten zwrot oznacza „mam nadzieję, że to będzie miało smak”. Zwrotu tego często używa się podczas podawania jedzenia. Oczywiście spożywając potrawę chcielibyśmy, aby miała ona określony smak. W rzeczywistości jednak powiedzonko oznacza po prostu „Mam nadzieję, że będzie smakowało“. To zwrot grzecznościowy przy podawaniu potraw dla gości, którym po prostu życzymy „smacznego“.

Du har fått en telefon –  dosłownie zwrot ten oznacza „masz telefon“. Podobnie jak w języku polskim, zwrot ten bynajmniej nie oznacza zakupu nowego telefonu. Rozmówca po prostu chce zakomunikować, że ktoś do nas dzwoni.

Hva er i veien? – dosłownie ten zwrot oznacza „kto jest w drodze?“ Jednak nie usłyszymy go na spacerze czy w podróży. W rzeczywistości oznacza to zapytanie o wynikłe trudności. To dobry sposób na wypytanie innej osoby, czy ma kłopoty, czy coś jej dolega. Ten zwrot warto zapamiętać!

Melkesyre i lårene – dosłowne tłumaczenie tego zwrotu brzmi dość dziwacznie „kwas mlekowy w udach“. Można to usłyszeć podczas norweskich wypraw w góry, gdy stromy stok powoduje przeciążenie kolan. Zwrot ten powstał w oparciu o procesy fizjologiczne, gdyż podczas intensywnego treningu sportowego w mięśniach jest wytwarzany kwas mlekowy.

Å være midt i smørøyet – dosłownemu tłumaczeniu tego zwrotu brakuje logiki, brzmi ono absurdalnie. W rzeczywistości zwrot ten oznacza „znaleźć się w najlepszym z możliwych miejsc“. Jeśli go usłyszycie, oznacza to, iż tematem rozmowy jest czyjś ogromny sukces lub szczęśliwy przypadek – nic wspólnego z jedzeniem.

Podsumowując opisane przez nas idiomy, możemy stwierdzić, że w dowolnej sytuacji można usłyszeć zwrot w języku norweskim, który na początku wyda nam się śmieszny, absurdalny lub po prostu dziwaczny, jednak najprawdopodobniej prawdziwe jego znaczenie będzie się znacznie różniło od dosłownego tłumaczenia. Jeśli macie wątpliwości co do sensu zdania, warto po prostu poprosić o wytłumaczenie go. Może się zdarzyć, że macie akurat do czynienia z jednym z takich wyrazistych idiomów. Warto je zapamiętać, gdyż są dość często spotykane podczas rozmów w języku norweskim.

Norwegowie, podobnie jak inni mieszkańcy Skandynawii, są narodem powściągliwym. Czy Norweg po wygraniu ogromnej sumy w totolotka krzyczy z radości, śpiewa i zaprasza całą rodzinę na imprezę? Raczej nie. Pewnie usiądzie, otrze ręką pot z czoła i zacznie intensywnie zastanawiać się nad najbardziej rozsądnymi sposobami spożytkowania wygranej. Powstaje więc pytanie, w jaki sposób sformował się temperament norweski i ich humor?

Kontekst historyczny

Historycznie się złożyło, że Norwegia była miejscem szczególnie rzadko zaludnionym, z kilkoma większymi miastami. Na początku XIX wieku ten ogromny kraj był zamieszkiwany przez niespełna milion mieszkańców: 3 ludzi na kilometr kwadratowy! Większość ludzi mieszkało w niewielkich osadach wiejskich, warunki pogodowe były niezwykle ciężkie, a mroźne zimy trwały długo. Wietrzny, surowy klimat nie sprzyjał rozmowom na ulicy, dlatego były one głośne, lecz krótkie. Nie było czasu i możliwości, by przystanąć, pogadać, pożartować. Większość czasu spędzano na wykonywaniu ciężkich prac fizycznych. Mówi się, że w sercu każdego Norwega skrywa się dziki człowiek, dlatego też tak bardzo lubią oni czas wolny spędzać na świeżym powietrzu, w górach lub nad morzem – wszędzie, gdzie mogą delektować się samotniczym spokojem.

Związek temperamentu i gwary

Interesującym jest fakt, że temperament Norwegów bardzo często wiąże się z gwarą, w której mówią. Na przykład, osoby, mówiące w dialekcie północnym często bywają rozmowni, lubią opowiadać historyjki i mają nieco grubiańskie poczucie humoru. Mieszkańcy południowej części Norwegii zachowują się i myślą zupełnie inaczej. Miękko wymawiają spółgłoski, zazwyczaj nie przeklinają bądź ich przekleństwa bywają bardzo łagodne, nie są obraźliwe. Dlatego rozmowa między mieszkańcem północnej i południowej Norwegii może obrócić się w serię nieporozumień. A więc, jeśli spotkacie pochodzącego z południa Norwegii blondyna, wkrótce przekonacie się o jego uprzejmym, powściągliwym i łagodnym usposobieniu i zachowaniu. A spędzając wieczór z Norwegiem z północnego regionu, prawdopodobnie zostaniecie uraczeni wesołą i żywą historyjką. W najgęściej zaludnionej Norwegii wschodniej, gdzie położona jest też stolica kraju, Oslo, możemy obserwować wpływy międzynarodowe, gdyż te tereny zamieszkuje wiele imigrantów. Używany na wschodzie kraju dialekt „bokmål” jest uznawany za oznakę wydajności, mieszczaństwa, oschłości. To język biznesu, któremu obce jest poczucie humoru. Może się czasem wydać, iż ludzie, pochodzący z tego regionu, oceniają siebie zbyt poważnie.

Humor wikingów

Twierdzi się, iż odwaga norweskich wikingów może być związana z ich czarnym poczuciem humoru, który można zauważyć w źródłach pisanych – sagach wikingów. Potrafili oni śmiać się, patrząc w oczy niebezpieczeństwu czy nawet śmierci. To dodawało im sił w bojach i odwagi podczas podróży do odległych krajów. Humor w sagach wikingów towarzyszył niebezpieczeństwu, starciom na śmierć i życie, nie był więc oznaką niczego dobrego.

Pomimo faktu, że tradycje pogrzebowe w Norwegii są mocno zakorzenione, obserwuje się tendencje do kardynalnych zmian w podejściu Norwegów do uroczystości pogrzebowych. Obecne pokolenie, w przeciwieństwie do swoich rodziców, woli relację bardziej osobistą, indywidualną. Poza tym, osłabienie roli kościoła w życiu współczesnych ludzi przyczynia się również do tego, iż coraz mniej Norwegów wybiera tradycyjne ceremonie pogrzebowe. Zmiany te są często związane z niezgodami, panującymi w rodzinie zmarłego, różnicami między członkami rodziny, chęcią uniknięcia niepotrzebnej uwagi otoczenia oraz ogólnych kosztów finansowych, stanowiących nieodłączną część uroczystości pogrzebowych.

Potrzeba prywatności i względy finansowe

Według danych norweskiego nadawcy „NRK“, około 10 procent Norwegów obecnie nie urządza uroczystości pogrzebowych dla swoich bliskich. „Osobom w żałobie trudno jest obcować z gośćmi, gdyż są pogrążone w żalu“, – omawiając obecną sytuację twierdziła Marita Eikenes, szefowa norweskiej agencji pogrzebowej „Fonus“. Jej zdaniem, żałobnicy są bardzo wrażliwi i nie chcą w tym czasie obcować z innymi ludźmi. W tych przypadkach, gdy członek rodziny był ciężko chory przez długie lata, członkowie rodziny czują się wyczerpani i po prostu nie chcą żadnych uroczystości. Z drugiej strony, niezgoda w rodzinie oraz koszty finansowe pogrzebu są również jednymi z podstawowych powodów nie urządzania uroczystości pogrzebowych, które mogą kosztować nawet kilkadziesiąt tysięcy koron norweskich. Poza tym, tendencje do nieurządzania ceremonii pogrzebowych są obserwowane nie tylko w Norwegii, ale również w krajach sąsiednich – Szwecji i Danii.

Rośnie liczba sporów

Zauważa się, iż z powodu rosnącej liczby rozwodów w Norwegii coraz więcej jest rodzin rozbitych, członkowie których nie potrafią się porozumieć w sprawach zasadniczych lub inaczej interpretują przestrzeganie tradycji. W tych przypadkach, gdy bliscy zmarłego nie potrafią dojść do porozumienia w sprawach dotyczących ceremonii pogrzebowej, agencje pogrzebowe same starają się zaproponować wariant, najbardziej odpowiadający życzeniom bliskich. Z drugiej strony, jeśli bliscy zmarłego w dalszym ciągu nie potrafią wspólnie uzgodnić kwestii pochówku zmarłego, gmina decyduje gdzie i jak będą się odbywały ceremonie pogrzebowe. Interesującym jest fakt, iż kremację i pochówek można już zorganizować przez internet, gdyż agencje pogrzebowe swe usługi proponują także w internecie. Żałobnicy mogą przez internet wybrać i zamówić trumnę, transport zmarłego i kremację lub prywatną ceremonię pogrzebową.

Wybranie odpowiednich upominków jest czasem zadaniem bardzo trudnym, ale rodzina na pewno ucieszy się z przynoszących szczęście amuletów, ciepłego wdzianka czy słodyczy.

Trolle na szczęście (norw. Lykketroll). Uważa się, że trolle były pierwszymi mieszkańcami Norwegii – niegdyś, gdy cała ziemia była pokryta lodem, zamieszkiwali oni góry. Chociaż trolle były różnej wielkości, miały kilka wspólnych cech: miały tylko cztery palce, przypominający krowi ogon, a ich nosy były tak długie i tak czerwone, że sądzono, iż używali ich do mieszania zupy. Trolli można ujrzeć tylko po zachodzie słońca lub nocą, gdyż światło słoneczne obraca je w kamień. Poza tym, trolle przejawiały zazwyczaj sprzeczne cechy charakteru – mogły być jednocześnie przyjazne i wstrętne. Mówi się, że jeśli podczas spaceru po norweskim lesie zobaczycie światełko, możliwe, że to właśnie troll puścił do was oko. Wierzy się, że małe figurki trolli przynoszą szczęście – poza tym, jest ich tak wiele rodzajów, że na pewno znajdziecie taką, która przypadnie wam do gustu.

Figurki wikingów i modele statków. Wikingowie byli pochodzącymi z wybrzeży Skandynawii wojownikami, rzemieślnikami i kupcami. Sławili się swoją odwagą, umiejętnościami, ale też i okrucieństwem. Ich mitologia i tradycyjne symbole mają wielu wielbicieli. Figurki wikingów oraz reprodukcje ich charakterystycznych długich statków, na których zawojowywali oni coraz to nowsze ziemie i przewozili jedzenie oraz wodę do odległych norweskich wiosek, są bardzo popularne w sklepach z pamiątkami. Poza tym, symbole mitologii wikingów oraz Skandynawii można znaleźć na przynoszących szczęście wisiorkach i innej biżuterii.

Biżuteria z cyny. Od czasów rzymskich Norwedzy słynęli z talentów rzemieślniczych. Narzędzia, prezenty ślubne i inne przedmioty były (i wciąż są) wykonywane z cyny – ten metal o ciemnej barwie może być mieszany z miedzią według potrzeb rzemieślnika. Wyroby z cyny są bardzo popularne – bez trudu znajdziecie biżuterię, misy, talerze czy guziki wykonane z tego materiału. Mogą one przedstawiać inne symbole Norwegii – koni, stare budynki, drewniane kościoły czy tradycyjne wzory wikingów.

Norweskie noże. Styl życia Norwegów jest nierozłącznie związany z działalnością na świeżym powietrzu – silna więź z przyrodą, miłość do zwierząt należą do podstawowych wartości mieszkańców tego kraju. Być może właśnie dlatego norweskie noże stały się popularne na całym świecie. Jest ich wiele rodzajów – jedne są przeznaczone dla miłośników grzybobrania, inne – dla myśliwych. Poza tym, rękojeści takich noży są często ozdobione klasycznymi motywami norweskimi.

Ubrania w norweskie wzory. Tradycje strojów dzierganych w Norwegii sięgają XIX-ego wieku, jednak obecnie swetry w norweskie szlaczki są popularne jak nigdy dotąd. Na początku dominowały swetry i akcesoria w kolorach naturalnych, jednak w latach trzydziestych pojawiły się modele dwukolorowe – klasyka, która nigdy się nie znudzi, „Setesdal” i „Fana”. Później, w roku 1953 świat oszalał na punkcie nowego wzoru na swetrach – pojawił się deseń „Marius“. Wzory norweskie zachwycają wielu swoją różnorodnością. Za natchnienie twórcom tych wzorów posłużyły przede wszystkim tradycyjne norweskie drzeworyty i malarstwo dekoracyjne (norw. Rosemaling), które można znaleźć na drzwiach i ramach okiennych wiejskich domów i zabudowań.

Czekolada. Norwegia jest doskonałym miejscem dla miłośników słodyczy! Czekolada mleczna, czekolada gorzka, czekolada z orzeszkami ziemnymi, migdałami, rodzynkami… wszystko to znajdziecie w sklepach ze słodyczami i artykułami spożywczymi w Norwegii. Poza tym, słona lukrecja (znana jako assalmiakki) zajmuje specjalne miejsce wśród słodyczy – ten smak, nadzwyczaj ceniony w krajach północnych może stać się niespodzianką dla innych, gdy słodki smak lukrecji ustępuje miejsce słonemu, tworząc niepowtarzalne połączenie smakowe!
Brązowy ser (norw. Brunost) i nóż (łopatka) do sera (norw. ostehøvel) – w Norwegii nie znajdziecie nic bardziej tradycyjnego nad ten brązowy ser.

Brunost – to ser w mleka krowiego lub koziego, o wyjątkowym smaku. W procesie przygotowywania takiego sera mleko, śmietana i serwatka są gotowane przez kilka godzin aż do otrzymania gęstej masy serowej. Dzięki temu procesowi ser staje się rudy, o charakterystycznym słodko-słonym smaku. Jedyny poprawny sposób krajania takiego sera – używając do tego norweskiego noża do sera! Jest to dzieło norweskiego cieśli Thora Bjørklunda, które już od 1920-ego roku pomaga w odkrojeniu najsmakowitszych kęsów tego sera.

Mieszkając w Norwegii, koniecznie należy zrozumieć, co to jest „koselig“ i jak bardzo to jest ważne dla lokalnych mieszkańców. Norweskie określenie „koselig“ większość zazwyczaj tłumaczy dosłownie jako „komfort, przytulność, wygodę“, ale takie tłumaczenie nie mieści w sobie wszystkiego, co związane jest z „koselig“. Pojęcie to jest trudne do przetłumaczenia i wyjaśnienia tym, którzy nie mieszkają w Norwegii, a i w ogóle „koselig“ może (i musi) być cokolwiek: dom, rozmowa, kolacja lub przyjęcie.

„Koselig“ określa przedmiot, osobę lub atmosferę, pozwalając odczuć wewnętrzne ciepło, kiedy wszystko jest proste i wygodne. Po zapytaniu Norwegów, co znaczy „koselig“, uświadomicie sobie, że to słowo jest nie tylko trudne do przetłumaczenia, ale również jest trudno wyjaśnić jego znaczenie.

Składniki „koselig“

Jak stworzyć „koselig“ atmosferę? „Koselig“ wieczór kojarzy się z świecami, dobrą muzyką i najlepiej brakiem niezręcznej ciszy (Norwedzy szczególnie wrażliwi są na niezręczną ciszę). Ciepłe kolory, kominek, pyszne jedzenie, wino i świetne towarzystwo, w którym miło wspólnie spędzać czas, obejmują norweskie pojęcie „koselig“. Praktycznie wszystko w Norwegii musi być „koselig“. Nie ma jednak żadnych poradników, z których można dowiedzieć się, jak stworzyć „koselig“ atmosferę.

Czy wnętrze domu jest „koselig“? Jak powinne wyglądać „koselig“ kuchnia lub „koselig“ kubek? Jaki musi być „koselig“ weekend? Tworzenie „koselig“ atmosfery dla Norwegów jest ważne nie tylko zimą, lecz także latem. Robią to w sposób bardzo naturalny, dla nich po prostu oczywiste, co to jest „koselig“. Dla cudzoziemców natomiast zrozumieć to pojęcie jest trudno. Czy to znaczy, że „koselig“ jest bardziej kulturowym niż uniwersalnym zjawiskiem? Uważa się, że dla kultury norweskiej zwykle nie jest charakterystyczne wyrażanie uczuć, dlatego Norwedzy stworzyli jedno słowo obejmujące miłość, przyjaźń, komfort i poczucie zaufania.

Policzcie według skali „koselig” uzyskiwane punkty:

• zaprosiliście na kolację gości i nie zapaliliście świec? Niewątpliwie, straciliście dwa punkty według skali „koselig”.
• Jeśli gościom zaproponowaliście kupowane wafle z pudełka, a nie upieczone w domu też straciliście punkty.
• Po przyjeździe gości włączyliście grzejnik zamiast rozpalić kominek – również straciliście punkty.

Im dłużej mieszka się w Norwegii, tym częściej w zimowe długie wieczory zapala się świece, proponuje się gościom założyć ciepłe wełniane skarpety i usiąść przy kominku, w którym spokojnie tli się ogień. Ach, så koselig.

Panuje przekonanie, że wolontariat w Norwegii jest tak samo popularny jak tańce w Ameryce Łacińskiej – to świetny sposób spędzania wolnego czasu i możliwość bycia aktywnym społecznie. Wolontariat jest szczególnym zjawiskiem społecznym, niezwykle powszechnym w Norwegii, w której tego typu działalność najczęściej nazywana jest „dugnad“. Ten norweski termin określa dobrowolne działania wykonywane wspólnie z innymi członkami społeczności. Ludzie gromadzą się, żeby przyczynić się do tworzenia społecznego dobrobytu.

Wiodący kraj świata 

Co ciekawe, tradycja realizowania społecznych celów w norweskiej wspólnocie była dość wyraźna już od dawna. W ostatnich stuleciach organizacje non-profit miały znaczący wpływ na rozwój polityczny i społeczny kraju, a wolontariat do dziś gra ważną rolę w życiu każdego Norwega. Organizacje non-profit, zwane też często organizacjami społecznymi, wśród norweskiego społeczeństwa doczekały się ogromnej uwagi. Twierdzi się, że wolontariat w Norwegii jest najbardziej rozpowszechniony w porównaniu z innymi krajami świata. Obecnie Norwegia liczy do 80, 000 organizacji non-profit. Ponadto, około 80% mieszkańców Norwegii działa w co najmniej jednej z tych organizacji oraz określa siebie jako aktywnych wolontariuszy. Norweski NVO zrzesza około 10 milionów wolontariuszy, z czego wynika, że ​​przeciętny Norweg jest członkiem co najmniej dwóch organizacji non-profit.

Możliwość nawiązania przydatnych kontaktów

Zazwyczaj wolontariusze wykonują określone prace podczas zawodów sportowych, przedsięwzięć religijnych, spotkań wspólnot mniejszościowych, współpracują z organizacjami dbającymi o dobrostan oraz solidarność dzieci i młodzieży, organizacjami związanymi z rynkiem pracy, na przykład działają w stowarzyszeniach oraz związkach zawodowych. Tak wysoki poziom zaangażowania społecznego i aktywnej działalności wolontariuszy są warte co roku około 100 mld koron norweskich. Co ciekawe, czasami Norwedzy nawet przybywają z innych miast lub biorą dni wolne, żeby działać jako wolontariusze w wydarzeniach wspólnotowych lub kulturalnych, takich jak festiwale muzyczne. Osoby biorące udział w tego typu festiwalach i imprezach mają okazję spotkać się i porozmawiać ze znanymi ludźmi, a to bardzo motywuje wolontariuszy. Wolontariat bez wątpienia pozwala na nawiązanie kontaktów zawodowych, można poznać podobnie myślące osoby, uczyć się języka norweskiego i zdobywać nowe umiejętności, które później mogą być wykorzystane w pracy zawodowej. Ponadto, jest to doskonała okazja do zdobycia doświadczeń lokalnych, co jest bardzo przydatne, szukając pracy w Norwegii.

 

 

 

 

 

Norwedzy, podobnie jak inne narody, posiadają swój specyficzny charakter i zwyczaje, które często zaskakują obcokrajowców. Przedstawiamy dla Was norweskie dziwactwa:

1. Opowiadacie ciekawą historię koledze lub przyjacielowi Norwegowi. On lub ona zaczyna wydawać różne dziwne dźwięki: jakby łapał lub łapała powietrze podczas ataku astmy. W takim wypadku nie warto panikować, to tylko stanowi dowód na to, że rozmówca jest zainteresowany historią, a jego mowa ciała mówi: „tak, zgadzam się z tobą, kontynuuj swoje opowiadanie.
2. Gdy nadchodzi jesień, Norwedzy w swoich domach rozstawiają świece – palą je wszędzie i na każdą okazję. W ten sposób jest wyrażana potrzeba komfortu (norw. koselig). Przy pomocy światła i ciepła świec podczas chłodnej pory roku Norwedzy starają się stworzyć w domu lato.
3. Większość Norwegów może negocjować cenę przez dwie minuty, ale są też oni skłonni jechać kilkaset kilometrów dziennie do Szwecji, żeby kupić butelkę wina o 50 NOK taniej niż we własnym kraju.
4. Dla norweskiej kuchni są charakterystyczne doskonałe potrawy z ryb, ziemniaków, mięsa łosia i północnego jelenia, a także rozmaite jagody i wyśmienite owoce morza. Lecz w piątek wieczorem, spędzając czas z przyjaciółmi i rodziną, Norwedzy bardziej wolą jeść fasolę i kukurydzę z puszki, razem z mięsem mielonym i wszystko to nazywają „tacos“.
5. Norwedzy mogą skarżyć się na różne problemy obecne w ich kraju: złe drogi, brak stołówek w norweskich szkołach, złą jakość łososia lub nieodpowiednie wykorzystanie pieniędzy uzyskanych z przemysłu naftowego. Jeśli ta krytyka jest zaś wypowiedziana przez obcokrajowca, Norwedzy czują się niemile zaskoczeni.
6. Większość Norwegów, w tym norwescy lekarze, jest przekonana, że 90 proc. chorób można wyleczyć przy pomocy jednej lub więcej z trzech następujących rzeczy (lub czynności): ćwiczeń fizycznych, oleju rybnego oraz ibuprofenu / paracetamolu.
7. W przeciwieństwie do reszty świata Norwedzy powierzą wam klucze od odległego małego drewnianego domku w nadziei, że będziecie uczciwi i podacie swoje imię oraz nazwisko w celu otrzymania rachunku za tam spędzone noce i sporządkujecie zrobiony przez was bałagan.
8. Podczas spędzania wieczoru z przyjaciółmi w barze lub w domu, nagle ktoś znika bez pożegnania się i można by pomyśleć, że człowiek poszedł do toalety lub wyszedł zapalić na zewnątrz. Nie, on po prostu poszedł do domu i nie pożegnał się. Zazwyczaj jest to nazywane „irlandzkim pożegnaniem” lub też „norweskim żegnaj”.
9. Wszyscy Norwedzy od 6. roku życia posiadają wszystkie niezbędne sprzęty do wypraw górskich (letnich i zimowych), wypraw rowerowych, pływania, jazdy na nartach, biegania lub uprawiania innych hobby. Mimo że te specjalne ubrania i specjalny sprzęt sportowy są bardzo drogie, są one nabywane co najmniej raz na dwa lata.
10. Planując dziecko, Norwedzy nie przestrzegają astrologii jak Chińczycy czy Hindusi. Starają się natomiast, żeby dziecko urodziło się do września i można było zapisać je do przedszkola.

.

 

 

Zwyczaje Norwegów czasem zaskakują obcokrajowców, zmuszając podnieść brwi ze zdziwienia. Ich specyficzne zachowania pozwalają jednak lepiej pojąć norweski temperament oraz wartości wyznawane przez przedstawiacieli danej narodowości.

1. Mimo świadomości, że największym problemem dwudziestego pierwszego wieku będzie brak czystej wody,  Norwedzy puszczają wodę i przez kilka minut czekają, aż stanie się ona bardzo zimna. Podczas gdy większość świata oszczędza wodę, dla Norwegów ważna jest jej odpowiednia temperatura.
2. Bez względu na to, z jakiego osiągnięcia jesteście dumni (np. nurkowaliście na głębokości 12 metrów, w zawodach narciarstwa biegowego pokonaliście trasę ponad 10 km czy też przepłynęliście dystans 3 km), zawsze znajdzie się Norweg, którego wynik jest dwukrotnie lub trzykrotnie lepszy, mało tego, on zajmuje się tym co tydzień.
3. Idąc ulicą lub jadąc metrem, zauważyliście znajomego. Większość Norwegów będzie udawać, że was nie widzi oraz minie was, rozmawiając przez telefon lub nagle zacznie się grzebać w torebce. To nie znaczy, że oni was nie lubią, po prostu nie chcą stracić 5 minut swojego życia, udając, że ich interesuje rozmowa o pogodzie.
4. Bez względu na to, że zamówione w restauracji danie okazało się kiepskie, Norwedzy nigdy nie skarżą się publicznie. Nawet jeśli dostaną miskę zgniłych warzyw, na siłę je zjedzą i zapłacą 150 NOK lub więcej niż potrawa była warta. Tak więc, jeśli zechcesz skarżyć się w restauracji, że ci coś nie smakuje, twoi znajomi Norwedzy po prostu będą chcieli się ukryć ze wstydu pod stołem.
5. Po długiej i wyczerpującej wizycie w Norwegii często słyszymy, że wnioski z posiedzenia zostaną omówione na następnym.
6. Norwedzy rzadko się obrażają publicznie. Zamiast wyrażania otwartej złości mają tendencję do wysyłania subtelnych sygnałów, okazując w ten sposób swoją dezaprobatę lub rozdrażnienie. Mieszkańcy Norwegii Północnej zazwyczaj są bardziej bezpośredni. Taki stłumiony gniew dziwi obcokrajowców, którzy są przyzwyczajeni do rozpoznania, czy dana osoba się gniewa na podstawie tonu jej głosu lub wyrazu twarzy.
7. Większość z nas uczono oszczędzać energię i gasić światło, gdy wychodzimy z pokoju, zwłaszcza jeśli wychodzimy na kilka godzin. Nie dotyczy to jednak Norwegów: oni zawsze zostawiają włączone wszystkie światła, nawet wtedy, gdy wychodzą z biura przed weekendem lub długim urlopem.
8. Ponieważ Norwedzy od dziecka, jeszcze w okresie niemowlęctwa, byli przyzwyczajani do spania na zewnątrz, dorośli lubią spać przy otwartych oknach niezależnie od temperatury zewnętrznej (jak również temperatury ujemnej). W sypialni zazwyczaj nie włączają ogrzewania, ponieważ chcą czuć powiew zimnego powietrza na twarzy, gdy całe ciało znajduje się pod ciepłym kocem. Norwedzy święcie wierzą, że sen w chłodnym pomieszczeniu jest bardzo zdrowy. Dla nas zaś, którzy nie mają zwyczaju spać w chłodnym pomieszczeniu, wydaje się to zbyt ekstremalne.