Wybranie odpowiednich upominków jest czasem zadaniem bardzo trudnym, ale rodzina na pewno ucieszy się z przynoszących szczęście amuletów, ciepłego wdzianka czy słodyczy.

Trolle na szczęście (norw. Lykketroll). Uważa się, że trolle były pierwszymi mieszkańcami Norwegii – niegdyś, gdy cała ziemia była pokryta lodem, zamieszkiwali oni góry. Chociaż trolle były różnej wielkości, miały kilka wspólnych cech: miały tylko cztery palce, przypominający krowi ogon, a ich nosy były tak długie i tak czerwone, że sądzono, iż używali ich do mieszania zupy. Trolli można ujrzeć tylko po zachodzie słońca lub nocą, gdyż światło słoneczne obraca je w kamień. Poza tym, trolle przejawiały zazwyczaj sprzeczne cechy charakteru – mogły być jednocześnie przyjazne i wstrętne. Mówi się, że jeśli podczas spaceru po norweskim lesie zobaczycie światełko, możliwe, że to właśnie troll puścił do was oko. Wierzy się, że małe figurki trolli przynoszą szczęście – poza tym, jest ich tak wiele rodzajów, że na pewno znajdziecie taką, która przypadnie wam do gustu.

Figurki wikingów i modele statków. Wikingowie byli pochodzącymi z wybrzeży Skandynawii wojownikami, rzemieślnikami i kupcami. Sławili się swoją odwagą, umiejętnościami, ale też i okrucieństwem. Ich mitologia i tradycyjne symbole mają wielu wielbicieli. Figurki wikingów oraz reprodukcje ich charakterystycznych długich statków, na których zawojowywali oni coraz to nowsze ziemie i przewozili jedzenie oraz wodę do odległych norweskich wiosek, są bardzo popularne w sklepach z pamiątkami. Poza tym, symbole mitologii wikingów oraz Skandynawii można znaleźć na przynoszących szczęście wisiorkach i innej biżuterii.

Biżuteria z cyny. Od czasów rzymskich Norwedzy słynęli z talentów rzemieślniczych. Narzędzia, prezenty ślubne i inne przedmioty były (i wciąż są) wykonywane z cyny – ten metal o ciemnej barwie może być mieszany z miedzią według potrzeb rzemieślnika. Wyroby z cyny są bardzo popularne – bez trudu znajdziecie biżuterię, misy, talerze czy guziki wykonane z tego materiału. Mogą one przedstawiać inne symbole Norwegii – koni, stare budynki, drewniane kościoły czy tradycyjne wzory wikingów.

Norweskie noże. Styl życia Norwegów jest nierozłącznie związany z działalnością na świeżym powietrzu – silna więź z przyrodą, miłość do zwierząt należą do podstawowych wartości mieszkańców tego kraju. Być może właśnie dlatego norweskie noże stały się popularne na całym świecie. Jest ich wiele rodzajów – jedne są przeznaczone dla miłośników grzybobrania, inne – dla myśliwych. Poza tym, rękojeści takich noży są często ozdobione klasycznymi motywami norweskimi.

Ubrania w norweskie wzory. Tradycje strojów dzierganych w Norwegii sięgają XIX-ego wieku, jednak obecnie swetry w norweskie szlaczki są popularne jak nigdy dotąd. Na początku dominowały swetry i akcesoria w kolorach naturalnych, jednak w latach trzydziestych pojawiły się modele dwukolorowe – klasyka, która nigdy się nie znudzi, „Setesdal” i „Fana”. Później, w roku 1953 świat oszalał na punkcie nowego wzoru na swetrach – pojawił się deseń „Marius“. Wzory norweskie zachwycają wielu swoją różnorodnością. Za natchnienie twórcom tych wzorów posłużyły przede wszystkim tradycyjne norweskie drzeworyty i malarstwo dekoracyjne (norw. Rosemaling), które można znaleźć na drzwiach i ramach okiennych wiejskich domów i zabudowań.

Czekolada. Norwegia jest doskonałym miejscem dla miłośników słodyczy! Czekolada mleczna, czekolada gorzka, czekolada z orzeszkami ziemnymi, migdałami, rodzynkami… wszystko to znajdziecie w sklepach ze słodyczami i artykułami spożywczymi w Norwegii. Poza tym, słona lukrecja (znana jako assalmiakki) zajmuje specjalne miejsce wśród słodyczy – ten smak, nadzwyczaj ceniony w krajach północnych może stać się niespodzianką dla innych, gdy słodki smak lukrecji ustępuje miejsce słonemu, tworząc niepowtarzalne połączenie smakowe!
Brązowy ser (norw. Brunost) i nóż (łopatka) do sera (norw. ostehøvel) – w Norwegii nie znajdziecie nic bardziej tradycyjnego nad ten brązowy ser.

Brunost – to ser w mleka krowiego lub koziego, o wyjątkowym smaku. W procesie przygotowywania takiego sera mleko, śmietana i serwatka są gotowane przez kilka godzin aż do otrzymania gęstej masy serowej. Dzięki temu procesowi ser staje się rudy, o charakterystycznym słodko-słonym smaku. Jedyny poprawny sposób krajania takiego sera – używając do tego norweskiego noża do sera! Jest to dzieło norweskiego cieśli Thora Bjørklunda, które już od 1920-ego roku pomaga w odkrojeniu najsmakowitszych kęsów tego sera.

 

Norwegia – przedostatnie państwo w Europie, które przyjęło Chrześcijaństwo, dlatego nikogo nie dziwi, że tradycje świąteczne różnią się od innych państw chrześcijańskich, wyjątkiem jest Boże Narodzenie. Boże Narodzenie Norwegom przynosi wiele szczęścia, potwierdza to fakt, że potrawy świąteczne są szykowane nawet czasami od września.

Na tradycyjnym polskim bożonarodzeniowym stole musi być 12 dań, a w Norwegii tradycyjnie znajdziecie tylko 7 potraw. Oczywiście, nie licząc słodyczy i innych smakołyków. Gospodynie zaczynają szykować te dania tydzień przed świętami. Ten proces szykowania się ma bardzo piękną nazwę – „siedmioro dzieci“.

Podstawowym daniem na Boże Narodzenie jest lutefisk– w tłuszczu dobrze wymoczona ryba. Tradycyjny bożonarodzeniowy napój – wódka – akevitt – okowita, do której są dodawane zioła i przyprawy: kmin, anyż, koper, kolendra i inne. Chleb bożenarodzeniowy – Julekake jest jedzony na gorąco, wybrany z pieca i nasmarowany grubą warstwą masła.

Kiełbaski z wieprzowiny, wędzona noga jagnięcia – podstawowe dania. Na słodko – bløtkake – bardzo smaczne ciasto warstwowe, nasmarowane bitą śmietanką i dżemem, imbirowe pierożki, pączki.                                   

Mmm jak smacznie Następnym razem będziemy mówić o tradycyjnych i lubianych napojach norweskich.  Pytacie jakie danie jest najbardziej egzotyczne? Moim zdaniem jest to owcza głowa (Smalahove), która jest podawana razem z oczyma, tak z oczyma na dużym talerzu.

 

„Przestroga grzybiarza” 

(…)
Borowiki czy maślaki, 
wybór jest nie byle jaki! 
A czerwone muchomorki, 
niejadalne są i basta! 
Więc gdy chcesz, grzybiarzu miły, 
by cię żadne bóle nie trapiły, 
nigdy do koszyka swego, 
nie zrywaj grzyba obcego! 

Joanna Gryz

Polacy w Norwegii cieszą się  „niewyczerpalnymi” dobrami leśnymi. Jesień, a więc czas na grzyby! Zdjęcia koszów przepełnionych grzybami świadczą o tym, że Norwegia jest nie tylko rajem dla rybaków, ale też i dla grzybiarzy. Jednak sami Norwegowie niezbyt “przyjaźnią się” z tymi darami leśnymi. Polacy często kpią z Norwegów, mówiąc, że jeżeli Norwegowie nauczą się zbierać grzyby – wzbogacą się jeszcze bardziej.

Nie myśl, że to jest zwykła kpina z mieszkańców. Norwegowie naprawdę nie lubią grzyby. Zazwyczaj, po grzybobraniu, Norwegowie wiozą grzyby w specjalne punkty na sortowanie. Często z kosza wyrzuca się trzy czwarte grzybów – tyle z nich są niejadalne.

To wymaga czasu i wysiłku, aby zapamiętać, które grzyby są trujące, a które są jadalne.  Mieszkańcy Północy albo lenią się albo ich po prostu nie interesuje to, co rośnie tuż pod nosem, a dla Polaków grzybobranie jest jednym z najbardziej lubianych jesiennych hobby:)

Czasami i nasi rodacy zatruwają się tymi dobrami leśnymi. Oto kilka ciekawych i pożytecznych faktów o grzybobraniu: które grzyby można włożyć do garnka, a które z nich – trucizna:

•  Grzyb z robakiem nie zawsze jest ekologiczny. Owady i robaki mieszkające w grzybach mogą ję zatruć. Trucizna tworzy się wtedy, kiedy zaczynają się psuć komórki grzybowe, które były uszkodzone przez owady;
•  Po znalezieniu grzyba – nie śpiesz się go skroić. Wyrwij grzyb i sprawdź trzon. Na przykład, trzon muchomora jest walcowaty, łatwo wyłamujący się, za młodu pełny, potem pusty. Kolor biały lub żółty, posiada obwisły, biały (czasami żółtawy) pierścień. Nasada bulwiasta, otoczona kilkoma rzędami wałeczkowatych zgrubień;
•  Zebrane grzyby przygotuj do jedzenia w ten sam dzień, a jeżeli nie ma takiej możliwości – rozłóż grzyby cienką warstwą w chłodnym, dobrze wentylowanym pomieszczeniu;
•  Potrawy z grzybów trzeba przechowywać w lodówce w temperaturze od 0 do +6 ° C.  Jeśli danie było pozostawione na noc na stole, więc na następny dzień potrawa musi być “wysłana” do kosza;
•  Do woreczków z polietylenu można wkładać bułki, ale nie grzyby.  Z powodu braku powietrza grzyby zaczynają rozkładać się. Rozkład komórek “psuje” grzyb i robi go niebezpiecznym;
•  Grzyby i alkohol – słabe połączenie dla tych, którzy kochają swój żołądek. Szansa na zatrucie nie jest w 100%, ale czy kufel piwa jest wart bólów żołądka?
•  Mit: w grzybach niejadalnych nie znajdziesz robaka. W niektórych niejadalnych grzybach można „spotkać” robaka, jednak dla człowieka taki grzyb moży być ostatni…

Więcej o niejadalnych grzybach możesz przeczytać w języku norweskim :  http://www.klikk.no/mat/spise/article492077.ece

Pamiętaj, że dobrze przyrządzone grzyby – wartościowa I pyszna potrawa. Grzyby są bogate w białko, często nawet są nazywane “mięsem roślinnym”, gdyż ilością białka są bliskie mięsu. Ponadto grzyby obfitują w witaminy i mikroelementy. Grzyby pobudzają metabolizm, więc potrawa z grzybków nie osiądzie na twój brzuch czy uda

Może ktoś wie dobry przepis na potrawę z grzybów i chce z nami podzielić się?

 

Omówmy dania narodowe Norwegii (En nasjonalrett). Norwegowie mówią, że do listy dań narodowych Norwegii należą kotlety z baraniny z kapustą, gulasz z ryby i kapusty oraz gotowany dorsz.

Te potrawy są popularne w całej Norwegii. W północnej części Norwegii mieszkańcy bardzo lubią kluski ziemniaczane, które są tam nazywane „kumle“. Na wschodzie państwa i w stolicy – Oslo – lubianą potrawą jest moczona w tłuszczu suszona ryba. Nazwa potrawy po norwesku dźwięczy – „lutefisk“.

Przyrządzanie tej potrawy jest swoistym rytuałem: najpierw rybę trzeba rozbić drewnianym tłuczkiem, po tym,  dwa tygodnie ryba jest moczona w zasadzie z popiołem z drewna (najlepiej z brzozy), a następnie kilka dni ryba jest płukana w zimnej wodzie. Obecnie przezroczystą, złotawą, galaretowatą konsystencję „lutefisk“ Norwegowie liczą sprawą honoru i muszą przyszykować tę potrawę przynajmniej raz w każdej porze roku.  Zgodnie z norweskim przysłowiem – ryba lubi pływać i w brzuchu, ten norweski smakołyk jest obficie zapijany piwem, które Norwegowie lubią bardziej niż wino.  

Z potraw mięsnych w Norwegii najbardziej cenią się ciasta z mięsem – małe, wielkości orzecha, kulki mielonej wołowiny podawane z gotowanymi ziemniakami, duszonym groszkiem czy kapustą, borówkami i gęstym sosem śmietankowym, a także jagnięcina z duszoną kapustą.

Norwegowie z przyjemnością gotują z przepisów swoich przodków – ser z kwaśnego mleka, fermentowana ryba. Na stole Norwega często można zobaczyć dania z dziczyzny (zupa z łosia), kanapki z łososiem, krewetkami i brązowym serem o smaku gorzkawym –brunost. Norwegowie bardzo lubią brunost oraz bardzo szczycą się tym serem.

W Norwegii dominują wędzone, solone lub suszone produkty. Najbardziej Norwegowie cenią rybę. Ciekawy fakt! W Norwegii rybę suszy się bez soli. Rybę wywiesza się na kijach i wysusza ją wiatr.

Dzisiaj opowiemy o tradycyjnych norweskich potrawach. Chcemy Was zaskoczyć mówiąc o najbardziej egzotycznej norweskiej potrawie, ale na to trzeba będzie zaczekać. Zacznijmy od początku.

A czy wiecie, co lubią Norwegowie? Oni – wielbiciele mrożonych pizz. Jak wskazuje statystyka, Norwegowie w ciągu roku zjadają 20 milionów mrożonych pizz, zdecydowanym faworytem jest pizza “Grandiosa”.

W kuchni norweskiej często podawana jest gęsta kasza z mąki – rømmegrøt, robiona z mąki, mleka i śmietany. Nawet podczas ślubu podaje się tę kaszę ze śmietanką.

Kanapka – et smørbrød – jest nieodłączną częścią codziennego życia każdego Norwega. Z rana uczniowie, studenci, lekarze i inni pracownicy – robią góry kanapek i niosą je ze sobą. Kanapki ze sobą bierze się nawet idąc na spacer.

Matpakke – wyjątkowej uwagi warte słowo. To przyszykowane i spakowane jedzenie, które można zabrać ze sobą. Norwegowie rzadko jedzą w kawiarniach, bo u nich jest to droga przyjemność, dlatego matpakke – wspaniałe wyjście.

Obowiązkowo musimy zapamiętać inny specyficzny wyraz – pålegg – to jest wszystko to, co w Norwegii kładzie się na chleb, czyli z czego robią kanapki:

ser – en ost

kiełbasa – ei/en pølse

warzywa – grønnsaker

owoce – frukter

dżem – et syltetøy

To wszystko jez nazywane pålegg :) Gorące potrawy w Norwegii najczęściej są podawane tylko jeden raz w dzień – na obiad, który najczęściej je się bardzo późno.  

Tradycyjny norweski chleb jest twardy i chrupiący. Czasami gospodynie taki chleb trzymały nawet pół roku i więcej!  Zdradzimy dla was tajmenicę. Jeżeli norweski chleb zmiękczycie w mleku albo posmarujecie go masłem – to będziecie palce lizać!

Nie zapomnijmy o innych ciekawych norweskich potrawach:

Lefse – blin ziemniaczany pieczony na płytkiej metalowej patelni i posmarowany masłem, cynamonem, cukrem albo przyprawiony pålegg, skręcony i przekrojony.

Krumkake – skręcony domowy wafel podawany z jagodami maliny, lodami albo budyniem.

Ølbrød – zupa z piwa, gotowana z ciemnego lub światłego piwa, skórki pomarańczy, imbiru, cukru, mąki, żółtka i mleka.

Od dawien dawna w Norwegii ceni się masło. Dawniej masło było wskaźnikiem bogactwa oraz swoistą jednostką pieniężną. Kawałeczki masła upiększały stół, a podczas ślubu stoły były upiększane ogromnymi piramidami z masła.

Jaka najbardziej egzotyczna norweska potrawa? Może ktoś wie? Nie? Dowiecie się w innym wpisie o dziwnych norweskich potrawach